De ventilator staat weer op zolder, de eerste plaid ligt over de bank en de tuinstoelen zijn naar binnen. Toch zit de zomer van 2026 bij veel mensen nog in het lijf. Volgens het KNMI was het met gemiddeld 19,3 graden de warmste zomer sinds de metingen in 1901 begonnen, tegen 17,5 graden normaal. Wat blijft hangen, zijn niet de lange middagen op het terras. Het zijn de nachten waarin het dekbed op de grond lag en je om drie uur nog naar het plafond lag te staren.
Slapen draait om afkoelen. Volgens slaaponderzoeker Eus van Someren van het Nederlands Herseninstituut slaap je het best als je lichaamstemperatuur ’s avonds een klein beetje kan zakken, en in een warme kamer lukt dat simpelweg minder goed. Slaapdeskundige Ingrid Verbeek van Kempenhaeghe houdt 15 tot 20 graden aan als prettige slaapkamertemperatuur. Deze zomer lag de lat daar ver boven. Van 25 tot en met 27 juni zakte het in De Bilt ’s nachts niet onder de 20 graden, iets wat het KNMI zeer bijzonder noemt. En dat was dan nog buiten gemeten. Een slaapkamer onder het dak houdt de warmte van de dag vaak nog uren langer vast.
Daar zit ook meteen het lastige. Je slaapkamer en je woonkamer vragen op hetzelfde moment iets anders. Beneden wil je ’s avonds nog lekker op de bank zitten, boven moet het juist een paar graden koeler zijn.
Zodra je weet wat een multi-split airco precies doet, snap je waarom dit systeem zo goed bij die situatie past. Eén buitenunit voedt twee tot vijf binnendelen, en elke kamer krijgt daarmee een eigen unit met een eigen instelling. De slaapkamer kan dus op 18 graden staan terwijl de woonkamer op 22 blijft. Aan de buitenkant van het huis geeft dat een rustig beeld, want in plaats van een rij kastjes aan de gevel hangt er één unit. Vooral in een rijtjeshuis met een kleine tuin is dat prettig. Binnen kies je bij veel systemen per kamer een binnendeel dat bij de ruimte past, van een strakke wandunit boven het bed tot een lage console onder het raam van de werkkamer.
Er is nog een reden om verder te kijken dan de hittegolf. Dezelfde recordzomer had namelijk ook een uitschieter naar de andere kant. Op 21 juli werd het in Twenthe ’s nachts 5 graden, en op tien centimeter boven de grond vroor het een tiende graad. Volgens het KNMI was dat in juli nog nooit eerder gemeten sinds het begin van de waarnemingen. Het Nederlandse weer laat zich slecht in één seizoen vangen, en een apparaat dat alleen koelt, staat het grootste deel van het jaar stil.
Een vaste split-airco werkt in feite als een warmtepomp. Zet je hem op verwarmen, dan haalt de buitenunit warmte uit de buitenlucht en blaast het binnendeel die warmte de kamer in. Milieu Centraal noemt dat in kleine huizen met goede isolatie een zuinige manier van verwarmen, en wijst erop dat dit voor mobiele airco’s niet opgaat, ook niet als ze een goed energielabel hebben. In een groot, tochtig huis blijft de cv-ketel dus gewoon het meeste werk doen. Voor die ene kamer die in oktober altijd achterblijft, kan het wel precies het verschil maken.
Het koelste huis begint overigens bij het raam. Milieu Centraal raadt aan om te beginnen met goede isolatie, goede zonwering en ’s nachts de ramen en deuren open. Dat is goedkoper en beter voor het klimaat dan koelen met een apparaat, en het is een verstandige volgorde. Een screen voor het slaapkamerraam houdt al veel hitte tegen voordat die binnen is. Wat daarna overblijft, is vaak één kamer die het toch niet redt, meestal op de bovenste verdieping. Juist daar zit de winst van gericht koelen en verwarmen.
Het najaar is daarom een fijn moment om hierover na te denken. Je weet nu nog precies welke kamer onleefbaar werd en in welke nacht je naar de bank beneden verhuisde. Midden in een hittegolf pak je al snel wat er nog op voorraad is, terwijl je nu rustig kunt uitzoeken welke kamers mee moeten doen en waar de buitenunit het mooist uit het zicht hangt. Als je deze herfst airconditioning laat installeren in je woning, draait het systeem bovendien meteen mee op de eerste frisse avonden. Zo weet je al lang voor de volgende zomer hoe prettig een kamer op precies de goede temperatuur voelt.
Een handige eerste stap kost niets. Leg deze week een eenvoudige thermometer in de slaapkamer en een in de woonkamer, en schrijf een paar avonden op wat ze aangeven. Met die getallen erbij wordt het gesprek over welke kamer wat nodig heeft een stuk concreter.
Cotton & Cream © Copyright . All Rights Reserved.
